دفتر پنجم از دفترهای زندان گرامشی در سال های 1930-1932 نوشته شده است. در این جلد با دغدغه های جدی و پیگیر گرامشی در رویارویی با اصلی اتریم مسائل عصر خود سروکار می یابد
در خلال جنگهای جهانی یأس فلسفی و ناامیدی گریبانگیر تمام مردم اروپا شده بود و همه بدنبال دلیلی برای ادامه زندگی بودند. انریکو نماد نه تنها اروپاییان بلکه تمام مردم جهان است که زیر بار این اتفاقات کمر خم کردند، پریشان شدند، منزوی شدند، فرار کردند، شکنجه شدند و... مگریس به خوبی توانسته شرایط آن زمان را بازگو کند.
کتاب "اتوپیا و امید (دو جستار)"، در واقع دو کتاب کوچک است: آغازی بر فلسفه اتوپیایی: مقدمهای بر کار ارنست بلوخ نوشته جان گرینوی و فلسفه و امید: ارنست بلوخ و کارل لوویت، مفسران مارکس نوشته دیگو فسارو.