کتاب اگر نیچه بود چه می‌کرد؟

کتاب «اگر نیچه بود چه می‌کرد؟»‌ نوشته‌ی مارکوس ویکس، بیش از آنکه مطالعه‌ای آکادمیک و پژوهشی درباره‌ی فلسفه باشد، مجموعه‌ای از اندیشه‌های فلسفی است که برای کاربرد در مسائل روزمره گردآوری و طراحی شده است. در همین راستا محتوای کتاب اینگونه سازماندهی شده است: در مواجهه با هر مشکل هروزینه، یک فیلسوف چه کار خواهد کرد؟ مثلا اگر در روابط عاطفی، کار، هویت یابی، هنر یا دوراهی‌های اخلاقی گیر بیفتیم، دیدگاه فلان فیلسوف چه پاسخی به ما خواهد داد؟ هر بخش یک مشکل یا موقعیت روزمره را معرفی می‌کند، سپس دیدگاه یک یا چند فیلسوف (نیچه در صدر مجموعه است اما فیلسوفان دیگری از سقراط و ارسطو تا کانت، کی‌یرکگور، مارکس، استواییان، بودیسم و فیلسوفان معاصر نیز حضور دارند) به‌صورت خلاصه ارائه می‌شود و در نهایت ویکس فهم خود و پیشنهادات اجرایی خود را اضافه می‌کند. در نتیجه قالب هر بخش اینگونه است: پرسش (مشکل پیش آمده)، پاسخ (شامل پاسخ فیلسوف به آن) و پیشنهادات اجرایی (افزوده‌ی خود نویسنده به آن بخش برای عملی‌تر شدن آن پاسخ). محتوای مربوط به نیچه در کتاب بیش از ارائه‌ی تفسیرهای مفصل، بر چند ایده‌ی کلیدی او متمرکز است: اراده‌ی قدرت به‌عنوان نیروی انگیزشی برای بهتر کردن خود، عشق به سرنوشت و پذیرش تمام جوانب زندگی، مفهوم ابر-انسان به ‌مثابه‌ی دعوتی برای خودسازی و بازگشت ابدی به‌عنوان معیاری برای سنجش زندگی. نویسنده این مفاهیم را با زبانی ساده به مسائل انتخاب شغل، مواجهه با شکست، فرایندهای خلق هنری و مسئولیت‌های اخلاقی پیوند می‌دهد؛ مثلا پیشنهاد می‌کند در موقعیت‌های تصمیم‌گیری، از پرسش «اگر مجبور باشم این لحظه را بی‌نهایت بار تکرار کنم، آیا این انتخاب را می‌خواهم؟» به‌عنوان معیار استفاده کنیم (برداشت ساده‌شده‌ای از ایده‌ی بازگشت ابدی). علاوه بر نیچه، محتوای کتاب نمونه‌های متنوعی از سایر سنت‌های فلسفی را وارد می‌کند: استواییان تکنیک‌های آرام‌سازی و کنترل هیجان پیشنهاد می‌دهند، ارسطو بر اهمیت فضیلت و دوستی فضیلت‌محور تأکید می‌کند، کی‌یرکگور با تمرکز بر انتخاب و تعهد شخصی به پرسش‌های وجودی نزدیک می‌شود و فیلسوفان شرقی (مانند بودیسم) راهکارهایی برای رهایی از دلبستگی‌ها و درد ارائه می‌کنند.