(1323-1333)

مهم‌ترین وجه مشترک تمامی فرآیندهای استعمارزدایی بدون هیچ تردیدی الزام اساسی ایجاد یک دولت ملت بود؛ و برای درک تفاوت‌ها، باید به دیدگاه یا ایدئولوژی رهبران استقلال رجوع کرد.

(انگاره وطن برگرفنه از تخیل مکان در اندیشه‌ های اسلام و ایران باستان)

در خلال تلاش های روسیه ی شوروی برای ایجاد مجموعه ای از دولت- ملت های جدید در حوزیه تحت تصرف مسکو در ماوراء النهر در سال های نخست و میانه ی ده ی 1920، ساختار اداری و از آن مهم تر سامان هویتی آن سرزمین به کلی دگرگون شد.

طی دویست و پنجاه سال گذشته قاره اروپا محل تجربه همه انواع مهاجرت‌های انسانی بوده است؛ اعم از جابجایی‌های درون منطقه‌ای جمعیت به دلیل بلایای طبیعی، مهاجرت‌های فصلی کارگران در جست و جوی کار و کوچ اجباری جماعت‌های مختلف پیرو سرکوب حکمرانان و پناهجویی پیرو انقلاب و جنگ....