کتاب حاضر با تکیه بر متون و منابع اصلی تاریخی مشتمل بر نسخه های خطی، چاپ سنگی، خاطرات، یادداشت ها، گزارش ها، سفرنامه ها، اسناد محرمانه و آرشیوی و تاریخ نگاری مدون مورخان عصر مشروطه و گزیده ای از مهم ترین تحقیقات پژوهشگران تاریخ مشروطیت و نقد و بررسی آنها،کوششی است برای هر چه نزدیک تر شدن به واقعیت های تاریخی.
جنبش مشروطه يکي از اصيلترين جنبشهاي سياسي و فکري ايرانيان در طول تاريخ بهشمار ميرود. شعر فارسي و ميراث گرانسنگ آن را هم بايد پرچمدار اين جنبش دانست. این مجموعه بسيار خواندني و نوانديشانه زير نظر دکتر همايون کاتوزيان گردآوري شده، و به شناخت و بازخواني آثار و فعاليتهاي ادبي و هنري چند تن از چهرههاي دوره پيشامشروطه، مشروطه و پسامشروطه برآمدهاند: ايرجميرزا، قمرالملوک وزيري، محمدعلي افراشته، اشرفالدين نسيم شمال، علياکبر دهخدا، يغماي جندقي، فرخي يزدي، ملکالشعراء بهار، عشقي و ديگران می پردازد.